ചന്ദ്രപ്രകാശ്.എസ്.എസ്
‘മംഗലസൂത്രത്തിൽ കെട്ടിയിടാൻ അംഗനമാർ അടിമയല്ല’ എന്ന മുദ്രാവാക്യസമാനമായ പ്രഘോഷണം കേരളക്കരയിൽ ആദ്യമായി മുഴക്കിയ ധീരവനിതയാണ് പാർവ്വതി നെന്മേനിമംഗലം. 1911 ൽ ജനിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്ക് തൊട്ടുമുമ്പ് 1947 ൽ മുപ്പത്തിയാറാം വയസിൽ അകാലചരമം പ്രാപിക്കുകയായിരുന്നു പാർവ്വതി നെന്മേനിമംഗലം. ജനന-മരണ ദിവസങ്ങൾ കൃത്യമായി ലഭ്യമല്ല.
മറക്കുട ചൂടി നടന്നിരുന്ന കേരളത്തിലെ അന്തർജനങ്ങളെ അസാമാന്യമായ തൻ്റെടത്തോടെ നയിക്കുകയും,അവരുടെ സാമൂഹ്യജീവിതത്തിൽ മാറ്റത്തിന്റെ കൊടുംങ്കാറ്റ് അഴിച്ചുവിട്ടുകയും ചെയ്ത കേരളം കണ്ട എക്കാലത്തേയും ഉൽകൃഷ്ടയായ നവോത്ഥാന നായികയായിരുന്നു പാർവതി നെന്മേനിമംഗലം.

ജാതി അസമത്വങ്ങൾ കൊടികുത്തി വാണിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിൽ സർവരും ആദരിച്ചിരുന്ന ഉൽകൃഷ്ടവ്യക്തിയായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പോലും നേടാത്ത പാർവ്വതി നെന്മേനിമംഗലം. സ്വജാതിയിലെ അന്നത്തെ ബ്രാഹ്മണ്യത്തിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ മറ്റുള്ളവരെ പോലെ കഴിഞ്ഞിരുന്ന പാർവ്വതി ക്ഷണികമാത്രമായ കൊച്ചുജീവിതത്തിനിടയിൽ നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങൾ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
ഇരിങ്ങാലക്കുടയ്ക്ക് സമീപം നടവരമ്പിൽ നല്ലൂരില്ലത്ത് വിഷ്ണു നമ്പൂതിരിയുടേയും സരസ്വതി അന്തർജനത്തിന്റേയും മകളായാണ് പാർവതി ജനിച്ചത്. 14 വയസിൽ തൃശൂരിനടുത്ത് ചേറ്റുപുഴയിൽ നെന്മേനിമംഗലം ഇല്ലത്തെ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയെ വേളി കഴിച്ചതോടെയാണ് പാർവതി നെന്മേനി മംഗലമായത്. പാർവ്വതിയുടെ ഭർത്താവ് വാസുദേവൻ തികഞ്ഞ ഉൽപതിഷ്ണുവും യോഗക്ഷേമസഭയിലെ സജീവ പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു.
യോഗക്ഷേമസഭയുടെ താൽപര്യപ്രകാരം അന്തർജന സമാജം രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുത്തത് പാർവതിയെയായിരുന്നു.ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ വളരെ ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് പരിണിതപ്രജ്ഞയെ പോലെ ഈ മഹതി ദീർഘ സഞ്ചരങ്ങൾ നടത്തി നാടിൻ്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ അന്തർജന സമാജങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും അതിസമർത്ഥയായ ഒരു സംഘാടകയായി മാറുകയും ചെയ്തു.
1929 ഡിസംബർ 24 ന് യോഗക്ഷേമസഭയുടെ 22 ആം വാർഷികത്തിൽ തൃശൂരിലെ എടക്കുന്നിയിൽ വച്ചുനടന്ന യോഗക്ഷേമസമ്മേളനവും വി ടി ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങത്തേക്ക് എന്ന നാടകവുമാണ് കേരളത്തിലെ നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ സാമൂഹ്യവിപ്ളവത്തിന് അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. നാടകത്തിൻ്റെ ആദ്യ അവതരണമായിരുന്നു അന്ന് നടന്നത്. ആ സമ്മേളനത്തിൽ വച്ചാണ് അന്തർജനങ്ങൾ മറക്കുടയും ഘോഷയും(ശരീരം മുഴുവൻ മൂടുന്ന തരത്തിലുള്ള വസ്ത്രധാരണം) ബഹിഷ്കരിച്ച് സാധാരണ സ്ത്രീകളെ പോലെ പൊതുരംഗത്ത് പ്രതൃക്ഷപ്പെട്ടത്. നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ വിപ്ളവമായിരുന്നു അത്.പാർവ്വതി നെന്മേനിമംഗലവും ആര്യാപള്ളവുമാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. അന്തർജനമായ പാർവതി മനഴിയാണ് ആദ്യം ഘോഷ ബഹിഷ്കരിച്ച് ചരിത്രത്തിലേക്ക് നടന്നുകയറിയത് .
നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകളുടെ കരളലിയിക്കുന്ന കഷ്ടപ്പാടിൽ നിന്ന് കരകയറാൻ അവർ സംഘടിച്ച് ശക്തരാകണമെന്നും കൂട്ടായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിലൂടെ മാത്രമെ അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ കഴിയൂ എന്നവരെ പഠിപ്പിച്ചത് വി ടി ഭട്ടതിരിപ്പാടാണ്. വി ടി പകർന്ന ആവേശം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് പാർവതി അന്തർജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ആദ്യയോഗം നെേന്മനിമംഗലം ഇല്ലത്തുവെച്ച് നടത്തുന്നത്. ആദ്യയോഗത്തിൽ 12 പേരാണ് പങ്കെടുത്തതെങ്കിലും കേരളത്തിലുടനീളം പ്രവർത്തിച്ച അന്തർജന സമാജത്തിന്റെ ബീജാവാപമായിരുന്നു ആ കൂടിച്ചേരൽ.
1931 ഡിസംബറിൽ തളിപ്പറമ്പിൽ യോഗക്ഷേമസഭയുടെ യുവജനസംഘത്തിന്റെ അധ്യക്ഷപദത്തിലേക്ക് ആനയിക്കപ്പെട്ടത് പാർവതി നെന്മേനിമംഗലമാ യിരുന്നു.ആ യോഗമാണ് ഗുരുവായൂരിൽ ആരംഭിച്ച ക്ഷേത്രപ്രവേശന സത്യഗ്രഹത്തിന് എല്ലാപിന്തുണയും പ്രഖ്യാപിച്ച് പ്രത്യക്ഷ സമരത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ തീരുമാനിച്ചത്. നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ പുരോഗമന ചിന്തയുള്ള യുവാക്കളാണ് ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചത്. യാഥാസ്ഥിതികരായ സ്വസമുദായത്തിലെ മുതിർന്നവരെ എതിർത്തു കൊണ്ടാണ് യുവജനസംഘം പാർവ്വതി നെന്മേനിമംഗലത്തിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സത്യഗ്രഹസമരത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് ഇറങ്ങിയത്.
അതിനെതുടർന്ന് വിപുലമായ അന്തർജന സമ്മേളനം വി ടിയുടെ ഭവനമായ രസികസദനത്തിൽ നടന്നു.പാർവതിയും ആര്യാപള്ളവും മുൻകയ്യെടുത്താണ് സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചത്. നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ അനാചാരങ്ങളുടെ കഷ്ടതകൾ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നത് സ്ത്രീകളായതിനാൽ അവർ സംഘടിക്കുന്നതും പ്രതിഷേധിക്കുന്നതും സ്വകുലത്തിലെ യാഥാസ്ഥിതികരെ രോഷാകുലരാക്കി.
നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ മൂത്ത ആൾ മാത്രം വിവാഹം കഴിക്കുകയും താഴെയുള്ളവർ സംബന്ധവുമായി കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലത്ത് സമുദായത്തിലെ ചിലർ മൂന്നും നാലും വിവാഹം കഴിക്കുമായിരുന്നു. ഒന്നിലധികം വിവാഹം കഴിക്കുന്ന സമ്പ്രദായത്തിന് അധിവേദനം എന്ന് പറയും. അധിവേദനം തടയുന്നതിനും നമ്പൂതിരി കുടുംബങ്ങളിൽ ഭാഗംവയ്പ്പ് അനുവദിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ഒരു നമ്പൂതിരി ബിൽ കൊച്ചി നിയമസഭയിൽ പാസാക്കണമെന്ന അഭിപ്രായം ശക്തമായ ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണ്യത്തിന്റെ കഠിനമായ എതിർപ്പു മൂലം ഇത്തരം ബില്ലുകൾ നിയമസഭ തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു പതിവ്. ഇതിൽ നിന്നും വ്യതസ്തമായി നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ അനാചാരങ്ങളെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുകയും ആധുനിക ജീവിതരീ തിക്ക് വഴി തെളിക്കുന്നതുമായ ഒരു നമ്പൂതിരി ബിൽ പി എസ് കേശവൻ നമ്പൂതിരി കൊച്ചി നിയമസഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.
യോഗക്ഷേമസഭയിലെ പുരോഗമനവാദികളും പാർവ്വതിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യുവജനസംഘവും നമ്പൂതിരി ബിൽ പാസാക്കിയെടുക്കുന്നതിനായി ശക്തമായ പ്രചരണങ്ങൾ നടത്തി. ബില്ലിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിനായി നിയമസഭ സെലക്റ്റ് കമ്മിറ്റിയെ ഏൽപ്പിച്ചു.സെലക്റ്റ് കമ്മിറ്റിയ്ക്ക് പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കി കൊടുക്കാനും നിയമസഭയിൽ ഇക്കാര്യം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി പാർവതി നെന്മേനിമംഗലത്തെ പ്രത്യേക ക്ഷണിതാവായി വിളിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പാർവതി നിയമസഭയിലെ അംഗമല്ലാതിരുന്നിട്ടും അവരുടെ അസാമാന്യമായ കഴിവുകൾ മനസിലാക്കിയാണ് അവരെ ഈ ഭാരിച്ച കർത്തവ്യത്തിന് നിയോഗിച്ചത്.
കൊച്ചി രാജ്യത്തെ പ്രഗത്ഭമതികൾ നിറഞ്ഞാടുന്ന കൊച്ചി നിയമസഭയിലേക്ക് കേവലം 21 വയസ് മാത്രം പ്രായമുള്ള മെലിഞ്ഞ ഒരു പെൺകുട്ടി നമ്പൂതിരി ബില്ലിനെ കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കാനെത്തിയത് എല്ലാവരേയും വിസ്മയിപ്പിച്ചു. ഭൂപ്രഭുക്കളും പണ്ഡിതന്മാരും താർക്കികന്മാരും അണിനിരന്ന ആ മഹാസഭയിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പോലും നേടിയിട്ടില്ലാത്ത പാർവതി നെന്മേനിമംഗലം സങ്കീർണമായ നമ്പൂതിരി ബില്ലിനെ കുറിച്ച് പ്രസംഗിക്കാനെഴുന്നേറ്റപ്പോൾ സഭ ഒന്നടങ്കം നിശബ്ദമായി ആ പെൺകുട്ടിയുടെ വാക്കുകൾക്ക് ചെവികൂർപ്പിച്ചു. ആ പ്രസംഗം ഇങ്ങനെ –
” ബഹുമാനപ്പെട്ട കാട്ടൂർ മെമ്പർ അവതരിപ്പിച്ച നമ്പൂതിരി ബില്ലിനെ അനുകൂലിച്ച് രണ്ടുവാക്കു സംസാരിക്കുവാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ഈ ബിൽ അധഃപതിച്ചു കിടക്കുന്ന നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിന്റെ ഉൽകൃഷ്ടദശയുടെ ഉഷഃപ്രകാശമാണ്. നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ ശപിക്കപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക സംഘടനയിലും സാമുദായിക നടപടികളിലും ഒരുപരിവർത്തനമുണ്ടാക്കാൻ ഇത് പര്യാപ്തമാണ് “
ഒരു അന്തർജനത്തിന് അഭിമാനത്തോടെ ഗൃഹസ്ഥയായി ജീവിക്കാനുള്ള അദമ്യമായ ആഗ്രഹത്തെ അവർ പ്രസംഗത്തിൽ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് തുടർന്നു –
“അന്തർജനങ്ങളെ കച്ചവടച്ചരക്കുകളാക്കാതെയുള്ള വിവാഹ സമ്പ്രദായവും, പെരുമാറ്റവും, അശുഭകാരികളാക്കാതെയുളള ജീവിതവും മനുഷ്യോചിതമായ നിലയും വിലയും അവർക്ക് ഈ ബിൽ മൂലം ഉണ്ടാകുമെങ്കിൽ,ഒരു നമ്പൂതിരിക്ക് താൻ അഗ്നിസാക്ഷിയായി വിവാഹം ചെയ്ത അന്തർജനത്തെ പ്രാണപ്രേയസിയെന്നു പരസ്യമായി പറയാമെങ്കിൽ, നമ്പൂതിരിമാരുടെ പ്രേമത്തിനും വിവാഹത്തിനും അന്തർജന പ്രണയിനി പാത്രീഭവിക്കുമെങ്കിൽ എനിക്കു കുടുംബം ആരുഭരിച്ചാലും കൊള്ളാം,കണക്ക് ആരെഴുതിയാലും കൊള്ളാം ഇല്ലെങ്കിലും കൊള്ളാം, കുബേരനായാലും കുചേലനായാലും വേണ്ടില്ല, മാളികയിലോ മാടപ്പുരയിലോ താമസിച്ചാലും ശരി, അനിയന്ത്രിതമായ അനുരാഗത്തോടുകൂടി പെരുമാറുവാൻ നമ്പൂതിരിമാർക്കും അന്തർജനങ്ങൾക്കും സൗകര്യമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ബില്ലുണ്ടായാൽ ഞാൻ കൃതാർത്ഥയായി “
പ്രസംഗം വീണ്ടും തുടർന്നു –
” ഒരു യുവാവിനു വൃദ്ധയായ ഒരു ഭാര്യയെ എത്രത്തോളം സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയും ? അതുപോലെ വൃദ്ധന്മാരുടെ മൂന്നാമത്തേയും നാലാമത്തേയും ഭാര്യമാരായി കഴിയുന്ന അന്തർജന യുവതികളുടെ കഥ നിങ്ങളൊന്ന് ആലോചിച്ചാൽ കൊള്ളാം.ഈ ആലോചന നിങ്ങൾക്ക് എപ്പോഴെങ്കിലുമുണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അധിവേദനവും(ഒന്നിലധികം വേളി കഴിക്കൽ) വൃദ്ധ വിവാഹവും ഈ ഭൂമുഖത്തു നിന്നും എത്രയോ മുമ്പ് അന്തർധാനം ചെയ്യുമായിരുന്നു. നമ്പൂതിരിമാരെ ഏകഭാര്യാവ്രതം അനുഷ്ഠിപ്പിക്കുവാനും അവരെ സ്വജാതിയിൽ വിവാഹം ചെയ്യിക്കുവാനും ശക്തിയുള്ള ഒരു രാജകീയ നിയമം ഉണ്ടായാലല്ലാതെ അന്തർജനങ്ങളായ ഞങ്ങൾക്ക് മോചനം ഉണ്ടാവുകയില്ലെന്നു നിങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുവാൻ വേണ്ടി വാസ്തവ സംഗതി വെളിപ്പെടുത്തുകയാണ് ഞാൻ ചെയ്യുന്നത്. കാരണവന്മാരുടെ അധികാരാവകാശങ്ങളേയും ചുമതലകളേയും ക്രമപ്പെടുത്തി നിയന്ത്രിക്കുക, വേറെ താമസിച്ചാൽ ചിലവിനു കിട്ടാനുള്ള അവകാശം ഉണ്ടാക്കുക, പിന്തുടർച്ചാവകാശം, മൈനർമാരുടെ രക്ഷാകർത്തൃത്വം ഇവ ക്രമപ്പെടുത്തുക മുതലായ നമ്പൂതിരി സമുദായം ഇന്നാവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രധാന പരിഷ്കരണങ്ങളെല്ലാം ഒരു മിതമായ നിലയിലാണെങ്കിലും ഈ ബില്ലിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.”
കൊച്ചി നിയമസഭാ പ്രസംഗങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു ക്ഷണിതാവ് അനായാസമായി അനർഗളം ഇതുപോലെ പ്രസംഗിച്ചത് അപൂർവ സംഭവമായിരുന്നു. യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിന്റെ ആവരണത്തിൽ കഴിയുന്ന നമ്പൂതിരിമാർ ഏതെങ്കിലും ഒരു അന്തർജനത്തെ ബഹുമാനത്തോടെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് പാർവതി നെന്മേനിമംഗലത്തെ മാത്രമായിരിക്കും. അത്രമാത്രം ആജ്ഞാശക്തിയും മാസ്മരികതയുമായിരുന്നു അവരുടെ വാക്കുകൾക്കും പ്രവൃത്തിക്കും.
യോഗക്ഷേമസഭയുടെ ഭാഗമായ യുവജനസംഘം ദുർബലമാവുകയും ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി പത്രം നിന്നു പോവുകയും ചെയ്തപ്പോൾ യോഗക്ഷേമസഭ യുടെ നേതൃത്വം വീണ്ടും യാഥാസ്ഥിതികരുടെ കൈകളിലമർന്നു. വി ടി ഭട്ടതിരിപ്പാടും ഇ എം എസും സഭാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോവുക കൂടി ചെയ്തതോടെ പുരോഗമന ചിന്താഗതി വച്ചുപുലർത്തുന്നവർക്ക് സഭയിൽ പ്രാമുഖ്യം കിട്ടാത്ത അവസ്ഥയായി. സാമൂഹ്യ പ്രക്ഷോഭണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ചവർക്ക് അംഗത്വം നൽകണമെന്ന ഉൽപതിഷ്ണുക്കളുടെ ആവശ്യം സഭാനേതൃത്വം നിരാകരിച്ചതോടെ സഭാ പ്രവർത്തനം പ്രക്ഷുബ്ധാവസ്ഥയിലായി.ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ചിരുന്ന വി കെ നാരായണ ഭട്ടതിരിക്ക് അംഗത്വം നൽകണമെന്ന പ്രശ്നമാണ് സഭയ്ക്കുള്ളിൽ തർക്കത്തിന് കാരണമായത്. അക്കൊല്ലമാണ് യോഗക്ഷേമസഭയുടെ പുതിയ അദ്ധ്യക്ഷയായി പാർവതി നെന്മേനിമംഗലത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തത്.
ഒരു സ്ത്രീ യോഗക്ഷേമസഭയുടെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തത് ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യസംഭവമായി. അന്നത്തെ വാർഷികസമ്മേളനം നടന്നത് തൃശൂർ രാമവർമ്മ തിയേറ്ററിലായിരുന്നു. ഭ്രഷ്ട് കൽപ്പിച്ചവർക്ക് അംഗത്വം നൽകണമെന്നതിനെ സംബന്ധിച്ച് രൂക്ഷമായ ചർച്ചകൾ നടന്നു.അദ്ധ്യക്ഷയും അനുകൂലമായ നിലപാടെടുത്തതോടെ പ്രമേയം വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ പാസായി. രോഷാകുലരായ യാഥാസ്ഥിതികർ കൂക്കി വിളിച്ച് ബഹളം കൂട്ടി.ഒരു വിഭാഗം ഇറങ്ങിപ്പോക്കും നടത്തി. സമ്മേളനത്തിൽ ഈ ബഹളമെല്ലാം നടക്കുമ്പോഴും അക്ഷോഭ്യയായി തികഞ്ഞ ക്ഷമയോടും സംയമനത്തോടും സദസിനെ നിയന്ത്രിച്ച് സമ്മേളനം ഭംഗിയായി നടത്തിക്കൊണ്ടുപോകാൻ പാർവതിക്കു കഴിഞ്ഞു. അസാമാന്യമായ നേതൃഗുണവും അപാരമായ കഴിവും പാർവതിയെ വ്യത്യസ്തവ്യക്തിത്വമാക്കി തീർത്തു. മറ്റുള്ളവരുടെ സ്നേഹവും ആദരവും പിടിച്ചുപറ്റാൻ പാർവതിക്ക് അനിതരസാധാരണമായ കഴിവുണ്ടായിരുന്നു.
മക്കളില്ലാത്ത വിഷമം പാർവ്വതിയുടെ വ്യക്തി ജീവിതത്തിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും യുവാക്കൾ അവരെ അമ്മയെ പോലെ സ്നേഹിച്ചാദരിച്ചു. അവസാനകാലത്ത് നല്ല പ്രായത്തിൽ തന്നെ അസുഖം മൂലം പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അവർക്ക് വിട്ടു നിൽക്കേണ്ടിവന്നു. അന്തർജനങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയും നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ അനാചാരങ്ങൾക്കെതിരെയും പോരാടിയ വിശിഷ്ടവ്യക്തിത്വമായിരുന്ന പാർവ്വതി, സാമുദായികരംഗത്തും രാഷ്ട്രീയരംഗത്തുമുണ്ടായിട്ടുള്ള കേരളത്തിലെ വനിതാ നേതാക്കളിൽ അസാമാന്യ വ്യക്തിത്വം പുലർത്തിയ ധീരവനിതയാണ്.


